همدردی با سایکوپات// نگاهی به فیلم سینمایی «آرامبخش»
همدردی با سایکوپات// نگاهی به فیلم سینمایی «آرامبخش»
سیدنیما موسوی
فیلم سینمایی «آرامبخش» ساخته سعید زمانیان برآمده از یک سناریوی خانوادگی و تقابل میان شخصیت زن مستقل با یک خانواده سنتی است. این فیلم را میتوان یک گرته برداری ضعیف از فیلم زن و بچه ساخته سعید روستایی دانست و از همین لحاظ آن را باید ذیل گونه خانوادگی قرار داد. الناز شاکردوست، حسن پورشیرازی، صابر ابر و بهناز جعفری بازیگران اصلی این فیلم هستند.
داستان مبتنی بر بررسی زندگی واقعگرا از یک زن چهل ساله است که پس از یک ازدواج ناموفق به دنبال ایجاد یک هویت مستقل برای خویش است. او بصورت روزمره با همسایگان، همکاران و خاناوده خود در ارتباط است و روابط وی با انسانهای پیرامون حاوی نکات ظریفی است؛ او علیرغم تنگدستی به سختی کار میکند و سعی دارد تا با آوردن یک کودک از پرورشگاه حس مادری خود را نیز اقناع کند. در نهایت وی پس از اینکه بدلیل عدم صلاحیت پرورشگاه پرونده سرپرستی او را مختومه میکند وی به کمک دوست نزدیک خود که یک آشپز در رستوران است سعی میکند تا با ایجاد یک برگه جعلی تمکن مالی، بازرس پرورشگاه را راضی به سرپرستی کودک بنماید و در نهایت موفق میشود تا کودک را از پرورشگاه به سرپرستی خود در آورد.
ضعیفترین ویژگی این فیلم را باید در شخصیت پردازی غیرعمیق دانست. کاراکتر «آرام» با بازی الناز شاکردوست نماد یک شخصیت سایکوپات است که در گذشته سابقه خودکشی دارد، وی در شغل معلمی یک فرد ناموفق است و حتی بعنوان معلم خصوصی هم از کار خود اخراج میشود. او بلحاظ تمکن مالی نیز ضعیف بوده و توانایی تمشیت امور شخصی خود را نیز ندارد ولی با این حساب دوربین فمنیستی این فیلم، او را در حد یک مادر فداکار نشان میدهد که صحنه های رمانتیکی را شبیه به رقص تانگو با فرزند نوزادش انجام میدهد. این ضعف شخصیت پردازی تا جایی است که کارگردان در تعارض این فرد دارای اختلال روانی با سیستم پدرسالار که قصد کمک به او را دارد. پدر خانواده و سیستم اداری را در چهره مستبد و او را در چهره فرد محق و مظلوم نشان میدهد.
این فیلم تقلید ضعیفی از اثر «زن وبچه» ساخته سعید روستایی است. شخصیت پدر خانواده تکرار حسن پورشیرازی است و نقشی شبیه داماد خانواده را نیز بجای پیمان معادی، صابر ابر بر عهده دارد. حتی کاراتر الناز شاکردوست نیز تقلیدی از پریناز ایزدیار در «زن و بچه» است. با این تفاوت که فیلم سعید روستایی پرداختهای بهتری چه در صحنه پردازی و چه در شخصیت پردازی دارد. با این وجود نمیتوان بازی خوب «حسن پورشیرازی» را نادیده گرفت. او نقش پدرسالار را بخوبی نسبت به پسران خود، دختر خانواده و همینطور در محیط شغلی ایفا میکند.
در مجموع آرامبخش را باید یک اثر ضعیف در جشنواره چهل و چهارم دانست. فیلمی که فاقد داستان قوی، شخصیتهای شاخص و بزنگاههای نفسگیر است. فیلم حتی بلحاظ ارزش اجتماعی نیز عملکرد ضعیفی دارد و در حد همدردی با یک انسان سایکوپات قرار میگیرد. فردی که حتی در ساعات فیلم نیز دست به خودکشی نافرجام میزند و بلحاظ اقتصادی اوضاع نابسامانی دارد ولی فیلم در مقام حمایت از او و نیز حمایت از فریب بازرس پرورشگاه قرار میگیرد.
