
سریال بدنام (قسمت 1)
دندهمعکوسی بر آقازاده // تحلیلی بر سریال بدنام (قسمت اول)
سیدنیما موسوی
حامد عنقا پس از داشتن نقش محوری در چند سریال شبکه خانگی مانند «آقازاده» و «گناه فرشته»، سریال جدیدی به نام «بدنام» را اینبار در مقام تهیهکننده عرضه کرده است. تیم بازیگران عمدتاً همان بازیگران پروژه «آقازاده» هستند و این نشاندهنده آن است که چهبسا کارگردان درصدد ادامه پیامی است که در سریال «آقازاده» مطرح کرده بود. سینا مهراد، لعیا زنگنه و امیر آقایی مثلث اصلی این سریال را تشکیل میدهند و در کنار آنها حسن پورشیرازی با بازی در نقش «ابراهیم ویسی»، نقش یک پدرخوانده اقتصادی را ایفا میکند.
پس از سریال «آقازاده» که اشارات مهمی به فضای سیاسی یک دهه پیش ایران داشت، همچون «قتل همسر شهردار تهران»، «شبکه فساد مسئولان قضایی»، «شبکه قاچاق دختران به خارج از کشور» و یا «فرستادن پرستو برای باجگیری» ـ که از مباحث ژورنالیستی سیاست ایران در دهه گذشته بود و عنقا در آن سریال به آنها پرداخته بود ـ حال در سریال «بدنام» به مباحث جدیدی همچون «دور زدن تحریم»، «فساد جنسی افراد متنفذ»، «آقازادگان بریده از پدر» و… پرداخته است.
نام سریال «بدنام» طعنهای به فضای فیلمفارسی است. البته عنقا همواره علاقهمند بوده است که مرکزیت داستان او، همچون روایت فیلمفارسی، زنان خارج از عرف باشند. از همین رو، نامگذاری این سریال نیز بیش از آنکه به فیلم «بدنام» ساخته آلفرد هیچکاک شبیه باشد، به نسخه ایرانی «بدنام» ساخته شاپور قریب در سال ۱۳۵۰ نزدیک است. داستان بارداری ناخواسته، تمایل به خودکشی و قرار گرفتن ناگهانی قهرمان مرد و زن داستان در مسیر یکدیگر، نقطه اشتراک نسخه پیش از انقلاب و نسخه پس از انقلاب این اثر است.
علاوه بر این، همانند سریال «آقازاده» که داستان با روایت مرگ فجیع کاراکتر زن اصلی در یک قبرستان ماشین آغاز شد، در «بدنام» نیز ماجرا از روایت خودکشی یک فرد متنفذ اقتصادی آغاز میشود؛ جایی که در هر دو روایت، حامد عنقا سعی داشته تا نمایش یک مرگ فجیع را دستمایه رازگشایی و جلب نگاه بیننده قرار دهد.
از نقاط مثبت این سریال میتوان به بازی فوقالعاده حسن پورشیرازی اشاره کرد؛ بازیگری که در فضای پس از فیلم «پیرپسر»، نقش یک فرد بیپروای جنسی را ـ که تلفیقی از پدرسالاری، فساد جنسی و جنایت است ـ در چند اثر سینمایی سالهای اخیر خود تکرار کرده است. از سوی دیگر، نوع بیان دیالوگ توسط او، نقش را جذابتر کرده است. در حال حاضر که وی وارد سالهای پایانی دهه هفتم زندگی خود شده و بهدلیل ویژگیهای جسمی خاص، همچون چاق بودن، به نظر میرسد انعطاف کمتری در ایفای نقش داشته باشد، اما همچنان توانایی استفاده از ظرافتهای بازی خود برای پردازش نقش را دارد. استفاده درست از میمیک صورت و بهرهگیری از تن صدای پرطنین، بهلحاظ شناختی حس مرموز بودن یک پدرخوانده اقتصادی را به مخاطب منتقل میکند.
حامد عنقا در حال حاضر سعی دارد ضعف روایت را با پرداختن به جنبههای اروتیک جبران کند؛ جنبههایی که با هدف افزایش بازدید در فضای نمایش خانگی به کار گرفته شدهاند. نمایش انگیختگی چهره کاراکتر زن، بارش نور بر توده بدن و حتی نماهای بسته از کفش به همراه موسیقی رازآلود، بهلحاظ شناختی در جهت تحریک حس اروتیک مخاطب و با هدف جذب مخاطب بیشتر در شبکه نمایش خانگی است.
ادامه دارد…